Vùng Bajío: Querétaro, Guanajuato và công nghiệp đang lên

Ít được biết bên ngoài nhưng là vùng phát triển nhanh nhất Mexico những năm gần đây. Với người quan tâm sản xuất, đầu tư hay việc làm kỹ thuật, Bajío là cái tên cần nắm.

Vị trí làm nên tất cả

Bajío nằm ở vị trí trung gian — không quá xa thủ đô để mất kết nối với trung tâm hành chính, không quá xa biên giới để bất lợi về xuất khẩu.

Cộng với hạ tầng đường bộ tốt nối lên các cửa khẩu phía bắc, vùng này trở thành lựa chọn tự nhiên cho các nhà máy phục vụ thị trường Bắc Mỹ nhưng cần chi phí thấp hơn vùng biên giới.

Địa hình bằng phẳng hơn và quỹ đất công nghiệp còn rộng là lợi thế nữa so với các đô thị đã chật.

Công nghiệp ô tô và hàng không

Đây là hai ngành định hình vùng. Nhiều hãng ô tô quốc tế có nhà máy tại Bajío, kéo theo mạng lưới nhà cung ứng linh kiện dày đặc.

Ngành hàng không là điểm đáng chú ý hơn. Querétaro đã xây dựng được một cụm công nghiệp hàng không — sản xuất linh kiện, bảo dưỡng, và đào tạo nhân lực chuyên ngành.

Điều làm nên khác biệt là hệ thống đào tạo đi kèm: các trường kỹ thuật và trung tâm dạy nghề trong vùng đào tạo theo nhu cầu cụ thể của doanh nghiệp. Đây là mô hình được nhắc tới như một ví dụ thành công.

Querétaro

Thành phố Santiago de Querétaro là trung tâm của vùng, và thường xuất hiện trong các bảng xếp hạng về chất lượng sống tại Mexico.

Lý do: khí hậu ôn hoà nhờ độ cao, hạ tầng tốt, quy mô vừa phải, và gần thủ đô — đi lại thuận nhưng không chịu áp lực của một siêu đô thị.

Thành phố có trung tâm lịch sử được UNESCO công nhận, với hệ thống cầu dẫn nước cổ và kiến trúc thuộc địa được bảo tồn tốt.

Guanajuato và San Miguel de Allende

Hai thành phố này nổi tiếng vì lý do khác — di sản và văn hoá.

Guanajuato là thành phố xây trên sườn đồi với nhà nhiều màu xếp tầng, hệ thống đường hầm dưới lòng đất, và trung tâm lịch sử cùng các mỏ bạc quanh nó được UNESCO công nhận. Đây từng là một trong những trung tâm khai thác bạc quan trọng nhất thế giới thời thuộc địa.

Thành phố cũng tổ chức một liên hoan nghệ thuật quốc tế lớn hằng năm, và có đời sống sinh viên sôi động nhờ đại học lâu đời.

San Miguel de Allende cũng là Di sản Thế giới, nổi tiếng vì kiến trúc được bảo tồn và cộng đồng nghệ sĩ cùng người nước ngoài sinh sống đông. Đây là một trong những nơi có cộng đồng quốc tế lâu đời nhất Mexico.

Với người tìm việc hoặc đầu tư

• Cơ hội kỹ thuật trong ô tô, hàng không, điện tử;
• Chi phí thấp hơn thủ đô và Monterrey;
• Khí hậu dễ chịu nhờ độ cao vừa phải;
• Quy mô đô thị vừa — ít áp lực hơn siêu đô thị;
• Và gần thủ đô khi cần làm việc với cơ quan trung ương.

Điểm cần lưu ý ở chiều ngược lại: phát triển nhanh tạo áp lực lên hạ tầng và nguồn nước. Đây là vùng tương đối khô, và nước là bài toán được bàn nhiều trong quy hoạch địa phương.

Lịch sử bạc và dấu ấn còn lại

Trước khi là vùng công nghiệp, Bajío là vùng khai thác bạc quan trọng bậc nhất thế giới trong thời thuộc địa.

Của cải từ các mỏ bạc tại Guanajuato và Zacatecas chảy qua các tuyến đường bộ về cảng rồi sang châu Âu, và trên các tuyến đó mọc lên những thành phố mà nay ta thấy là di sản.

Hệ thống đường này được gọi là Con đường Hoàng gia Đất trong, và tuyến đường cùng các thành phố trên đó được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới — một di sản dạng tuyến, không phải một điểm.

Vùng Bajío cũng là nơi khởi đầu phong trào giành độc lập của Mexico đầu thế kỷ 19. Nhiều địa danh ở đây gắn với các sự kiện và nhân vật của giai đoạn đó, và tên của họ có mặt trong tên các thành phố ngày nay.

Điều thú vị là logic vị trí thời đó và logic vị trí bây giờ trùng nhau: vùng này nằm trên trục nối trung tâm với phía bắc, và trục ấy quan trọng với bạc thế kỷ 18 cũng như với ô tô thế kỷ 21.

Với doanh nghiệp Việt Nam, hướng thực tế là tham gia chuỗi cung ứng — linh kiện, vật tư, dịch vụ cho các nhà máy đã có mặt. Thủ tục đầu tư và điều kiện ưu đãi phải xác nhận với cơ quan có thẩm quyền của Mexico và chính quyền bang liên quan.