Chi phí ở Mexico trải trên một phổ rất rộng. Bài này nói về cách tự ước tính thay vì đưa con số cụ thể — vì mọi con số đều lạc hậu nhanh và sai lệch giữa các thành phố quá lớn để có ý nghĩa chung.
- Chênh lệch chi phí giữa các thành phố rất lớn.
- Thuê nhà là khoản chiếm tỷ trọng cao nhất với phần lớn người mới.
- Chi phí ăn uống có phổ rất rộng tuỳ cách ăn.
- Thành phố Mexico và các điểm du lịch đắt hơn các thành phố cỡ vừa.
Vì sao không nên tin một con số duy nhất
Ba lý do khiến "chi phí sống ở Mexico là X" là câu vô nghĩa.
Thứ nhất, chênh lệch giữa thành phố rất lớn — Thành phố Mexico, vùng biển du lịch, và một thành phố cỡ vừa ở nội địa là ba mức khác hẳn nhau.
Thứ hai, chênh lệch theo cách sống còn lớn hơn. Cùng một thành phố, người ở khu trung tâm ăn nhà hàng và người ở khu dân cư nấu ăn nhà có thể chênh nhau nhiều lần.
Thứ ba, tỷ giá và giá cả thay đổi — một con số của hai năm trước không dùng được cho hôm nay.
Các hạng mục cần ước tính riêng
- Thuê nhà — thường là khoản lớn nhất, chênh lệch cực lớn theo khu;
- Điện, nước, internet — tương đối ổn định, nhưng điện tăng mạnh nếu dùng điều hoà;
- Ăn uống — phổ rộng nhất, tuỳ nấu ăn hay ăn ngoài;
- Đi lại — rẻ nếu dùng phương tiện công cộng, tăng nhanh nếu dùng xe riêng hoặc gọi xe;
- Và y tế và bảo hiểm — khoản hay bị tính thiếu nhất.
Khoản thứ hai đáng lưu ý ở vùng nóng. Chi phí điện ở Yucatán hay vùng biển vào mùa nóng có thể cao hơn nhiều so với vùng cao nguyên — đây là điều người từ nơi khác chuyển tới hay bất ngờ.
Cách tự ước tính
Phương pháp thực tế nhất, thay vì đọc bảng số liệu.
Bước một: chọn cụ thể thành phố và khu mình định ở. Không ước tính cho "Mexico".
Bước hai: tra giá thuê thực tế trên các trang rao vặt bất động sản của chính nước đó, lọc theo khu và loại nhà mình cần.
Bước ba: hỏi người đang sống ở đó về các khoản còn lại, theo từng hạng mục cụ thể chứ không hỏi tổng.
Bước bốn: cộng thêm dự phòng — người mới luôn tiêu nhiều hơn dự tính trong vài tháng đầu, vì chưa biết chỗ rẻ và vì có nhiều khoản khởi đầu.
Những khoản người mới hay tính thiếu
Chi phí khởi đầu — đặt cọc thuê nhà, mua đồ dùng cơ bản, các khoản đăng ký ban đầu. Đây có thể là khoản lớn trong tháng đầu.
Bảo hiểm y tế — cần thiết và không rẻ nếu mua gói quốc tế.
Về thăm nhà — vé máy bay từ Mexico về Việt Nam rất đắt và nên tính vào ngân sách năm.
Chênh lệch tỷ giá — nếu thu nhập bằng một đồng tiền và chi tiêu bằng đồng khác, biến động tỷ giá là rủi ro thật.
Nơi tiết kiệm được
Với người muốn sống tiết kiệm, có mấy hướng mà người ở lâu hay nhắc.
Mua ở chợ địa phương thay vì siêu thị nhập khẩu — chênh lệch đáng kể với rau quả tươi.
Ăn ở quán bình dân — bữa trưa cố định tại các quán phục vụ dân văn phòng thường rất hợp lý và là cách ăn phổ biến.
Dùng phương tiện công cộng ở các thành phố có hệ thống tốt.
Thuê nhà — vài điều thực tế
Vì đây là khoản lớn nhất, đáng nói riêng về cách thuê.
Hợp đồng thuê tại Mexico thường yêu cầu người bảo lãnh hoặc tài sản bảo đảm — điều mà người nước ngoài mới sang khó đáp ứng. Cách xử lý phổ biến là đặt cọc nhiều tháng hơn, hoặc thuê qua các dịch vụ dành cho người nước ngoài với giá cao hơn.
Vì vậy nhiều người bắt đầu bằng thuê ngắn hạn có sẵn đồ, rồi tìm hợp đồng dài hạn sau khi đã có giấy tờ cư trú và quan hệ tại chỗ. Cách này đắt hơn trong vài tháng đầu nhưng linh hoạt hơn nhiều.
Hai điều nên kiểm tra trước khi ký: các khoản phí ngoài tiền thuê — phí quản lý, phí dịch vụ chung — và ai chịu chi phí sửa chữa. Đây là hai chỗ hay phát sinh tranh chấp.
Chuyển tiền và tỷ giá
Với người có thu nhập hoặc nguồn tiền từ Việt Nam, chi phí chuyển tiền quốc tế và chênh lệch tỷ giá là khoản thật, không nhỏ khi cộng cả năm.
Nên so sánh vài kênh chuyển tiền chính thức về cả phí lẫn tỷ giá áp dụng — hai yếu tố này phải nhìn cùng nhau, vì kênh phí thấp có thể áp tỷ giá kém hơn.
Và chọn thành phố cỡ vừa thay vì thủ đô hay vùng du lịch — đây là quyết định tạo khác biệt lớn nhất, nếu công việc cho phép.
Vì sao không nên tin một con số chung?
Vì chênh lệch giữa thành phố rất lớn, chênh lệch theo cách sống còn lớn hơn, và tỷ giá cùng giá cả thay đổi theo thời gian.
Ước tính thế nào cho đúng?
Chọn cụ thể thành phố và khu, tra giá thuê thực tế trên trang rao vặt của nước đó, hỏi người đang sống ở đó theo từng hạng mục, rồi cộng thêm dự phòng.
Khoản nào hay bị tính thiếu?
Chi phí khởi đầu (đặt cọc, mua đồ), bảo hiểm y tế, vé về thăm nhà, và rủi ro chênh lệch tỷ giá nếu thu nhập và chi tiêu khác đồng tiền.
Tiết kiệm nhất là gì?
Chọn thành phố cỡ vừa thay vì thủ đô hay vùng du lịch — quyết định tạo khác biệt lớn nhất, nếu công việc cho phép.
