Mexico rộng hơn nhiều so với hình dung của phần lớn người Việt. Hiểu đúng khoảng cách là điều kiện để lên kế hoạch không sai — và đây là sai lầm thường gặp nhất của người đi lần đầu.
- Mexico là một trong những nước có diện tích lớn nhất châu Mỹ Latinh.
- Khoảng cách từ biên giới phía bắc xuống biên giới phía nam rất lớn.
- Hàng không nội địa phát triển, nối phần lớn các thành phố lớn.
- Mạng xe khách đường dài rộng và có nhiều hạng dịch vụ.
Quy mô — đặt lại cho đúng
Sai lầm phổ biến là nhìn Mexico trên bản đồ thế giới bên cạnh Hoa Kỳ rồi thấy nó nhỏ. Thực tế đây là một trong những nước rộng nhất châu Mỹ Latinh, và đi từ đầu này tới đầu kia mất nhiều ngày bằng đường bộ.
Hệ quả cho việc lập kế hoạch: không nên định đi hết Mexico trong một chuyến ngắn. Chọn một hoặc hai vùng và đi sâu cho kết quả tốt hơn nhiều so với chạy khắp nơi.
Một cách phân chia hợp lý cho người đi lần đầu: thủ đô và vùng lân cận; hoặc Yucatán và di sản Maya; hoặc Oaxaca và miền nam. Mỗi nhóm là một chuyến riêng.
Hàng không nội địa
Đây là lựa chọn hợp lý nhất cho quãng dài, và mạng bay nội địa của Mexico khá dày.
Ưu điểm rõ: tiết kiệm thời gian rất lớn so với đường bộ trên quãng vài trăm cây số trở lên, nhất là khi phải qua núi.
Lưu ý thực tế: đặt sớm cho giá tốt, chú ý quy định hành lý của từng hãng — các hãng giá rẻ tính phí hành lý riêng và mức khá cao nếu mua tại sân bay.
Xe khách đường dài
Mexico có mạng xe khách đường dài rất phát triển, với nhiều hạng dịch vụ khác nhau — từ hạng thường tới hạng cao cấp có ghế ngả rộng.
Đây là lựa chọn phổ biến của người dân địa phương, và với quãng trung bình thì thường thuận tiện hơn bay khi tính cả thời gian ra sân bay và làm thủ tục.
Lời khuyên hay được nhắc: chọn hạng dịch vụ cao hơn cho chuyến đêm và quãng dài. Chênh lệch giá không lớn nhưng khác biệt về chỗ ngồi, an ninh và tuyến đường là đáng kể.
Thuê xe tự lái
Thuê xe cho phép linh hoạt nhất khi khám phá một vùng — nhất là ở Yucatán hoặc vùng Bajío nơi các điểm nằm rải rác.
- Bằng lái quốc tế — kiểm tra yêu cầu với đơn vị cho thuê;
- Bảo hiểm xe — đọc kỹ phạm vi, đây là điểm hay phát sinh;
- Đường thu phí — thường tốt hơn và an toàn hơn đường miễn phí;
- Hạn chế lái đêm trên đường liên tỉnh;
- Và chuẩn bị tiền mặt cho trạm thu phí.
Điểm thứ ba đáng nhấn. Mexico có hệ thống đường thu phí song song với đường miễn phí, và chênh lệch về chất lượng mặt đường lẫn thời gian đi là rõ rệt. Với quãng dài, đường thu phí gần như luôn là lựa chọn đúng.
Trong đô thị
Ở Thành phố Mexico, tàu điện ngầm là cách đi lại hiệu quả nhất trong giờ cao điểm — giao thông mặt đất rất đông.
Các ứng dụng gọi xe hoạt động ở phần lớn đô thị lớn và được nhiều người nước ngoài ưu tiên vì giá hiện trước và có lộ trình ghi nhận.
Với người mới, nên hỏi người địa phương về khu vực nào nên tránh vào giờ nào. Tình hình khác nhau rất nhiều theo khu và theo thời điểm, và người ở đó biết rõ nhất.
Lập lịch cho đúng
Ba nguyên tắc từ người đi trước:
Thứ nhất, tính dư thời gian di chuyển. Đường núi, giao thông đô thị và thủ tục đều có thể chậm hơn dự tính.
Thứ hai, tính tới độ cao nếu lịch trình có cả thủ đô lẫn vùng biển — chuyển đổi độ cao nhanh có thể gây mệt.
Thứ ba, đừng nhồi quá nhiều điểm. Mexico có mật độ di sản và cảnh quan rất dày; đi ít mà kỹ cho trải nghiệm tốt hơn hẳn.
Đường sắt — hiểu đúng vai trò
Đây là điểm khác với nhiều nước mà người Việt quen: Mexico có hệ thống đường sắt lớn nhưng chủ yếu phục vụ hàng hoá, không phải hành khách.
Các tuyến chở khách đường dài phổ biến như ở châu Âu hay Ấn Độ không phải lựa chọn đi lại thông thường tại Mexico. Người dân đi xa bằng xe khách hoặc máy bay.
Có một số tuyến tàu du lịch nổi tiếng chạy qua cảnh quan đặc sắc — tuyến qua hẻm núi Copper Canyon ở miền bắc là ví dụ được nhắc nhiều — nhưng đó là sản phẩm du lịch chứ không phải phương tiện đi lại hằng ngày.
Những năm gần đây có các dự án đường sắt mới ở miền nam và vùng Yucatán. Trước khi lên kế hoạch dựa vào tàu, nên kiểm tra tình trạng vận hành thực tế tại thời điểm đi.
Khi đi qua nhiều vùng khí hậu
Một chuyến đi từ bắc xuống nam có thể đi qua sa mạc, cao nguyên ôn hoà và rừng nhiệt đới trong vài ngày.
Điều này ảnh hưởng tới hành lý nhiều hơn người ta nghĩ: cần cả đồ mỏng cho vùng nóng ẩm lẫn một lớp ấm cho buổi tối trên cao nguyên, nơi chênh lệch nhiệt độ ngày đêm khá lớn.
Các quy định về giấy tờ lái xe, bảo hiểm và nhập cảnh phải xác nhận với cơ quan có thẩm quyền của Mexico tại thời điểm đi.
Mexico rộng cỡ nào?
Là một trong những nước rộng nhất châu Mỹ Latinh — đi từ đầu này tới đầu kia mất nhiều ngày bằng đường bộ. Không nên định đi hết trong một chuyến ngắn.
Nên đi bằng gì cho quãng dài?
Hàng không nội địa cho quãng vài trăm cây số trở lên, nhất là khi qua núi. Xe khách đường dài thuận tiện hơn cho quãng trung bình.
Thuê xe cần lưu ý gì?
Bằng lái quốc tế, đọc kỹ phạm vi bảo hiểm, ưu tiên đường thu phí, hạn chế lái đêm trên đường liên tỉnh, và chuẩn bị tiền mặt cho trạm thu phí.
Lập lịch thế nào cho hợp lý?
Tính dư thời gian di chuyển, tính tới thay đổi độ cao nếu đi cả thủ đô lẫn vùng biển, và đừng nhồi quá nhiều điểm — đi ít mà kỹ cho trải nghiệm tốt hơn hẳn.
